Hệ chồi và cơ chế tạo mầm, phân cành

Hệ chồi của thực vật là toàn bộ các cơ quan phát triển trên mặt đất, đóng vai trò quan trọng trong việc nâng đỡ, vận chuyển, quang hợp và sinh sản của cây. Về mặt cấu trúc, hệ chồi được cấu thành từ các bộ phận cơ bản, lặp lại một cách có tổ chức, tạo nên kiến trúc tổng thể của cây.

• Thân chính (main stem) là trục trung tâm của cây, thường có dạng hình trụ, có thể phân nhánh hoặc không. Thân chính đóng vai trò nâng đỡ cơ học, mang lá, chồi và các cơ quan sinh sản, đồng thời là tuyến vận chuyển chính cho nước, khoáng và các chất hữu cơ.
• Cành (branch) là các trục bên phát triển từ thân chính, có cấu trúc giải phẫu và hình thái tương tự thân chính nhưng thường có kích thước nhỏ hơn. Cành có thể tiếp tục phân chia thành các cấp nhánh nhỏ hơn, tạo nên bộ tán của cây, làm tăng diện tích bề mặt của cây, giúp cây nhận được nhiều ánh sáng hơn để quang hợp.
• Mấu (node) là những vị trí xác định trên thân hoặc cành, nơi lá đính vào. Tại mỗi mấu, khi lá rụng đi, sẽ để lại một vết sẹo gọi là sẹo lá.
• Lóng (internode) là khoảng cách giữa hai mấu kế tiếp trên thân hoặc cành. Chiều dài của lóng biến thiên rất lớn tùy thuộc vào loài và điều kiện môi trường sống.
• Chồi ngọn (apical/terminal bud) nằm ở đỉnh của thân chính và các cành. Chồi ngọn chứa mô phân sinh đỉnh, là trung tâm của sự sinh trưởng sơ cấp, chịu trách nhiệm làm cho thân và cành dài ra.
• Chồi nách (axillary/lateral bud) nằm ở nách lá, tức là góc tạo bởi cuống lá và thân. Mỗi chồi nách là một chồi phôi, có tiềm năng phát triển thành một cành mang lá (chồi sinh dưỡng) hoặc một hoa hay cụm hoa (chồi sinh sản).